na początku historia aktualności kalendarz liturgiczny   oferta koncertowa    Gorczycki  Mielczewski   muzyka dyskografia   recenzje    śpiewy liturgiczne pieśni tradycyjne antyfonarz kancjonał  źródła i traktaty  artykuły w sieci Schola Mulierum Silesiensis nasi przyjaciele statut kontakt 
 

 

   Ź r ó d ł a   i   t r a k t a t y

 

Polecamy portal blogowy o tradycji liturgicznej Zakonu Kaznodziejskiego >>>

 

Klikając na zdjęcia można je powiększyć.

Porównanie zapisu Introitu mszalnego z Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego (Dominica Resurrectionis) z "Graduale Triplex"(1979) z naniesionymi neumami pochodzącymi z rękopisu z Laon (koniec X w. - neumy czarne) oraz z rękopisu z Einsiedeln (pocz. XI w. - neumy czerwone) z zapisem tego samego śpiewu z Graduale Monasticum P.P. Klarysek z Krakowa (połowa XIII w.).

* * *

Choć podstawowym dla nas materiałem źródłowym są rękopisy XIII/XIV-wieczne zapisane w tzw. systemie dominikańskim często korzystamy także ze starszych źródeł benedyktyńskich i im podobnych zawierających notację neumatyczną. Zazwyczaj używamy do praktycznej interpretacji "Graduale Triplex" będące efektem prac benedyktynów z Solesmes. Kancjonał ów zawiera repertuar mszalny zapisany w notacji kwadratowej oraz dodanym zapisem neumatycznym; równolegle zestawione są tam trzy wersje tego samego utworu - stąd nazwa "triplex", czyli "potrójny". Zasadniczym podręcznikiem pozwalającym w pełni odczytać melodie i rytm zawarte w "Graduale Triplex" jest dla nas "Semiologia gregoriańska" Dom Eugéne Cardine'a w doskonałym tłumaczeniu Macieja Kazińskiego i Michała Siciarka, wydana w 2000 roku przez Wydawnictwo Benedyktynów z Tyńca.

"Ojciec Eugéne Cardine (1905-1988), od 1928 roku benedyktyn z francuskiego opactwa św. Piotra w Solesmes, był od 1952 do 1984 roku profesorem - początkowo paleografii, a później semiologii gregoriańskiej - w Papieskim Instytucie Muzyki Kościelnej w Rzymie. Z wielką drobiazgowością i pieczołowitością badał najstarsze zapisy muzyczne chorału gregoriańskiego. Zajmował się też poszukiwaniem związków pomiędzy szczegółami tych zapisów, a wykonywaniem śpiewów chorałowych. Z prac Cardine'a i jego uczniów w tej dziedzinie wyrósł cały odrębny kierunek badań, dla którego Cardine w 1954 roku stworzył nazwę "semiologia gregoriańska". Praca, której polskie tłumaczenie ukazuje się w tej chwili, opublikowana została po raz pierwszy w Rzymie w 1968 roku pod nazwą "Semiologia Gregoriana". Wkrótce potem ukazało się tłumaczenie francuskie, a potem tłumaczenia na inne języki. Niniejszy przekład oparty jest na wydaniu francuskim. Dzielo Cardine'a jest do dziś standardowym punktem odniesienia dla naukowców, oraz niezastąpionym podręcznikiem dla studentów." (Od tłumaczy.)

* * *

Opisy źródeł muzycznych, z których korzystamy oraz teksty traktatów muzycznych służących do prawidłowego odczytania zapisu muzycznego ze źródeł.

Traktat Hieronima z Moraw w wersji łacińskiej:

IERTDM1 TEXT, IERTDM2 TEXT, IERTRA1 TEXT, IERTRA2 TEXT

 

Karta z Prototypu Liturgii Dominikańskiej z 1256 roku
znajdującego się w konwe
ncie św. Sabiny w Rzymie
(kliknij aby powiększyć zdjęcie).

© SudetyNET Roman Kaczmarczyk - sponsor strony